Hệ nội tiết đóng vai trò duy trì hoạt động sống quan trọng của cơ thể thông qua việc tiết ra các hormone có nhiệm vụ điều hòa chuyển hóa, phát triển cơ thể, chức năng sinh sản, cảm xúc và nhiều phản ứng sinh lý khác. Khi hormone mất cân bằng hoặc các tuyến nội tiết suy yếu, hàng loạt rối loạn sẽ xuất hiện, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Trong những năm gần đây, tỷ lệ mắc bệnh nội tiết thường gặp tăng nhanh ở người Việt. Điều này xuất phát từ lối sống hiện đại ít vận động, áp lực công việc, chế độ ăn uống không lành mạnh và tiếp xúc quá nhiều với nguồn thực phẩm – môi trường độc hại. Điều đáng lo ngại hơn, nhiều bệnh diễn tiến âm thầm trong thời gian dài mà không biểu hiện rõ ràng, dẫn đến phát hiện muộn và gây ra biến chứng nghiêm trọng. Để chủ động bảo vệ sức khỏe của chính mình, hiểu rõ về các bệnh nội tiết thường gặp là điều quan trọng.
Tiểu đường – bệnh nội tiết thường gặp phổ biến nhất ở người Việt
Tiểu đường hay đái tháo đường là một trong những bệnh nội tiết thường gặp nhất hiện nay. Đây là bệnh rối loạn chuyển hóa mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng thiếu insulin hoặc insulin hoạt động kém hiệu quả, khiến đường huyết tăng cao kéo dài.
Tình trạng này không chỉ gây tổn thương mạch máu mà còn ảnh hưởng tới thận, tim, mắt, thần kinh và nhiều cơ quan quan trọng khác. Người bệnh thường trải qua các triệu chứng kinh điển như uống nhiều, ăn nhiều, tiểu nhiều và sụt cân nhanh mà không rõ nguyên nhân. Không ít trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng như tê bì chân tay, nhìn mờ, cao huyết áp, suy thận hoặc biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Mặc dù tiểu đường là bệnh nội tiết thường gặp, nhiều người vẫn chưa ý thức được mức độ nghiêm trọng của nó. Thực tế, bệnh không thể tự khỏi và cần điều trị suốt đời bằng thuốc, thay đổi chế độ ăn uống – sinh hoạt và theo dõi định kỳ với bác sĩ chuyên khoa để kiểm soát đường huyết ổn định.
Suy tuyến sinh dục – vấn đề nhạy cảm nhưng rất phổ biến
Suy tuyến sinh dục là tình trạng tinh hoàn ở nam và buồng trứng ở nữ không sản xuất đủ hormone sinh dục. Đây là một trong những bệnh nội tiết thường gặp nhưng thường bị bỏ qua vì triệu chứng dễ nhầm với căng thẳng, mệt mỏi hoặc thay đổi tâm sinh lý.
Ở nam giới, suy tuyến sinh dục gây giảm ham muốn, rối loạn cương, xuất tinh khó hoặc nhanh, cơ bắp giảm, tinh hoàn nhỏ và mất hứng thú trong đời sống tình dục. Họ cũng có thể gặp tình trạng nhạy cảm quá mức ở đầu dương vật, giảm khoái cảm hoặc thậm chí trầm cảm.
Ở nữ, estrogen giảm sút khiến cơ thể thay đổi rõ rệt: khô âm đạo, rối loạn rụng trứng, giảm ham muốn, đau khi quan hệ, khó thụ thai và nguy cơ vô sinh. Hormone suy giảm còn ảnh hưởng đến trí nhớ, cảm xúc và tình trạng xương khớp. Những triệu chứng này đôi khi khiến bệnh nhân nghĩ rằng do stress, tiền mãn kinh hoặc do công việc, dẫn đến chủ quan không thăm khám.
Dù là nam hay nữ, suy tuyến sinh dục đều thuộc nhóm bệnh nội tiết thường gặp và cần phát hiện sớm để điều trị kịp thời.
Các bệnh lý tuyến giáp – nhóm bệnh nội tiết thường gặp nhất ở phụ nữ
Tuyến giáp là tuyến nội tiết quan trọng chịu trách nhiệm sản xuất hormone điều hòa chuyển hóa năng lượng. Khi tuyến giáp hoạt động quá mức hoặc giảm hoạt động, hàng loạt rối loạn sẽ xảy ra.
Cường giáp khiến cơ thể “tăng tốc” quá mức với dấu hiệu tim đập nhanh, run tay, nóng trong người, vã mồ hôi, sụt cân dù ăn nhiều. Người bệnh dễ kích thích, lo âu và khó ngủ.
Ngược lại, suy giáp khiến cơ thể “chậm lại”: mệt mỏi kéo dài, tăng cân, da khô, tóc rụng, lạnh tay chân, giảm ham muốn và trầm cảm.
Các rối loạn này ngày càng phổ biến và thuộc nhóm bệnh nội tiết thường gặp, đặc biệt ở phụ nữ sau sinh, người có tiền sử gia đình và người chịu nhiều áp lực trong cuộc sống.
Nếu không điều trị đúng cách, tuyến giáp có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim, phù niêm, rối loạn tâm lý và suy giảm khả năng sinh sản.
Rối loạn tuyến yên – nguồn gốc của nhiều bệnh nội tiết thường gặp
Tuyến yên – nằm dưới não – là cơ quan được mệnh danh là “nhạc trưởng” của hệ nội tiết. Tuy nhỏ bé nhưng tuyến yên điều khiển hầu hết các tuyến khác trong cơ thể. Khi tuyến yên gặp vấn đề, hàng loạt rối loạn nội tiết sẽ xuất hiện như suy tuyến giáp, suy tuyến sinh dục, rối loạn hormone tăng trưởng hoặc thậm chí tăng prolactin gây tiết sữa bất thường ở cả nam và nữ.
Vì đóng vai trò trung tâm, rối loạn tuyến yên là nguyên nhân của nhiều bệnh nội tiết thường gặp và thường khiến người bệnh phải điều trị lâu dài. Một số bệnh nhân còn phải chụp MRI não để xác định khối u tuyến yên.
Vì sao các bệnh nội tiết thường gặp ngày càng gia tăng ở người Việt?
Xu hướng mắc bệnh nội tiết thường gặp tăng nhanh có liên quan tới nhiều yếu tố như:
- Ăn nhiều tinh bột, đường và chất béo
- Lười vận động, ngồi lâu
- Mất ngủ, thức khuya
- Căng thẳng kéo dài
- Ô nhiễm môi trường
- Lạm dụng đồ ăn nhanh
- Rối loạn hormone tuổi dậy thì, tiền mãn kinh
- Yếu tố di truyền
Sự kết hợp của các yếu tố này khiến cơ thể dễ mất cân bằng nội tiết, dẫn đến các bệnh lý nguy hiểm.
Hậu quả khi không điều trị kịp thời các bệnh nội tiết thường gặp
Khi các bệnh trong nhóm bệnh nội tiết thường gặp không được điều trị đúng:
- Lượng hormone mất kiểm soát
- Nguy cơ vô sinh
- Biến chứng tim mạch và đột quỵ
- Suy thận
- Tổn thương hệ thần kinh
- Suy giảm trí nhớ
- Rối loạn cảm xúc, trầm cảm
- Giảm tuổi thọ
Điều quan trọng nhất là bệnh nội tiết thường không thể tự khỏi. Cơ thể cần sự hỗ trợ điều trị liên tục để giữ hormone ổn định.
Cách phòng ngừa và kiểm soát các bệnh nội tiết thường gặp
Để giảm nguy cơ mắc bệnh nội tiết thường gặp, có thể áp dụng một số thay đổi:
- Ăn uống cân bằng, hạn chế đường và dầu mỡ
- Tập thể dục hằng ngày
- Ngủ đúng giờ
- Kiểm soát stress
- Bổ sung vitamin và dưỡng chất
- Khám định kỳ mỗi 6 tháng
- Tầm soát nội tiết khi có dấu hiệu bất thường
Việc thăm khám sớm giúp phát hiện bệnh ở giai đoạn nhẹ, dễ điều trị hơn và tránh được biến chứng.
Khi nào cần đến khám với Bác sĩ Chúc?
Người có dấu hiệu sau nên thăm khám ngay, vì đây có thể là biểu hiện của các bệnh nội tiết thường gặp:
- Sụt cân hoặc tăng cân nhanh
- Mệt mỏi kéo dài
- Tim đập nhanh
- Run tay chân
- Giảm ham muốn
- Khô âm đạo hoặc rối loạn cương
- Rối loạn kinh nguyệt
- Tiểu nhiều, khát nhiều
- Khó ngủ
- Da khô, tóc rụng
Các bệnh nội tiết thường gặp có thể âm thầm phát triển trong nhiều năm trước khi bộc lộ dấu hiệu rõ ràng. Chủ động kiểm tra sức khỏe nội tiết là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân trước các biến chứng nguy hiểm.
Đặt lịch tư vấn trực tiếp với Bác sĩ Chúc để được kiểm tra toàn diện và nhận hướng dẫn điều trị phù hợp, an toàn và hiệu quả.